In Italië heeft de regionale overheid van Ligurië hevige controverse veroorzaakt door de bouw van privézwembaden goed te keuren. Critici wijzen op overtoerisme en de uitbreiding van vakantiehuizen in beschermde natuurgebieden.
Het delicate evenwicht tussen milieubescherming in beschermde gebieden en de druk van de luxe vastgoedmarkt staat opnieuw onder druk.
De Regionale Raad van Ligurië heeft een amendement op het Portofino Parkplan goedgekeurd, waarmee een belangrijke verandering wordt doorgevoerd: de bouw van privézwembaden bij wooncomplexen binnen het beschermde gebied is nu toegestaan, mits de complexen er momenteel geen hebben.
De maatregel sluit alleen het ongerepte dorp San Fruttuoso uit. Deze uitzondering benadrukt een regelgeving die verder de weg vrijmaakt voor particuliere installaties in waardevolle gebieden zoals La Cervara en Paraggi. Opvallend is dat ingrepen binnen het monumentale complex van La Cervara nog steeds onderworpen zijn aan een uitvoeringsplan voor de stedenbouw, waarvan de goedkeuring ook het openbaar gebruik van de faciliteiten zal regelen.
Om de omvang van de controverse te begrijpen, moet men de unieke ligging in ogenschouw nemen. Portofino is geen gewone gemeente: het is een klein schiereiland dat wereldberoemd is om zijn ongerepte natuur en steile kliffen die recht de zee in lopen. Als regionaal natuurpark is elke vierkante meter al decennialang onderworpen aan zeer strenge beschermingsmaatregelen.
Tot voor kort was het vrijwel onmogelijk om het landschap te veranderen of kunstmatige elementen zoals zwembaden toe te voegen. Daarom heeft de mogelijkheid om privézwembaden aan te leggen in zo'n beschermd en kwetsbaar ecosysteem onmiddellijk tot protesten van milieuactivisten geleid.
Zwembaden als waardeverhogende factor voor tweede woningen
De beslissing raakt een andere open wond voor de regio: de overmatige concentratie van tweede huizen en historische villa's, gekocht door vermogende kopers die er niet wonen en die steeds vaker worden omgebouwd tot luxe vakantiehuizen. In deze context van 'elitetoerisme' is een zwembad niet langer een optie, maar een essentieel commercieel bezit.
Eigenaren van onroerend goed proberen hun gebouwen uit te rusten met zwembaden, dompelbaden of verwarmde spa's om internationale gasten uit het hogere segment aan te trekken – gasten die bereid zijn duizenden euro's per nacht te betalen – via platforms voor toeristische verhuur.
Gegevens van de parkautoriteit van de afgelopen jaren bevestigen dat de vraag naar zwembaden sterk is gestegen, en dat er in die periode tijdelijke vergunningen voor seizoensgebonden zwemgelegenheden zijn verleend.
Deze geleidelijke transformatie dreigt echter de kernidentiteit van de landtong aan te tasten. Het dreigt het beschermde gebied te veranderen in een mozaïek van privézwembaden die een vluchtige, minder duurzame vorm van toerisme bedienen, ten nadele van de oorspronkelijke bewoners die zien hoe lokale voorzieningen verdwijnen ten gunste van vakantiehuizen.
Nieuwe particuliere installaties en beperkingen in nationale parken
Hoewel de regionale meerderheid de maatregel verdedigt als een kans om het lokale toeristische aanbod te verbeteren en de woonvoorzieningen te moderniseren, verzetten oppositieleden en milieuorganisaties zich fel tegen de keuze.
De beschuldiging luidt dat men zwicht voor de logica van 'ontwikkeling tegen elke prijs', en dat men de bouw van waterintensieve installaties goedkeurt op een historisch moment dat gekenmerkt wordt door ernstige klimaatuitdagingen en waterschaarste.
Bovendien vindt de drang naar de aanleg van nieuwe zwembaden plaats binnen een instabiel regelgevingskader. De Raad van State verwierp onlangs het verzoek van de regio Ligurië om de grenzen van het park te beperken tot slechts drie gemeenten (het zogenaamde postzegelgrote park), waarmee de onrechtmatigheid van een dergelijke inkrimping werd bevestigd in aanloop naar de oprichting van het toekomstige nationale park.
Volgens natuurbeschermingsorganisaties is de deregulering die de aanleg van zwembaden mogelijk maakt, juist op het moment dat rechters maximale wetenschappelijke beschermingscriteria eisen, een flagrante strategische tegenstrijdigheid.
Beeldcredits: Splendido Portofino (belmond. com)
Bronnen: Regionale Raad van Ligurië – goedkeuring van de cartografische en wettelijke wijziging van het plan voor het Regionaal Natuurpark van Portofino en de bijbehorende verordening voor de herontwikkeling van het bouwkundig erfgoed; genova24.it; radioaldebaran.it